Sprawdź jakość powietrza?

Gmina Grybów została objęta pilotażowym programem walki ze smogiem „ Przyłącz się liczy się każdy oddech” organizowanym przez Polską Spółkę Gazownictwa, której partnerem jest Fundacja PGNiG im. Ignacego Łukasiewicza.

 

Gmina Grybów została objęta pilotażowym programem walki ze smogiem „Przyłącz się liczy się każdy oddech” organizowanym przez Polską Spółkę Gazownictwa, której partnerem jest  Fundacja PGNiG im. Ignacego Łukasiewicza. W ramach programu pierwsze gminy Korzenna i Grybów otrzymały urządzenia do pomiaru jakości powietrza. W ramach programu do końca roku 2018 kolejne samorządy otrzymaja urządzenia do pomiaru zanieczyszczeń powietrza.
Na ręce Pana Wójta Piotra Kroka w dniu 3 marca 2018r. zostało przekazane urządzenie AirQLab  do mierzenia pyłu zawieszonego w powietrzu (PM10, PM2,5 oraz PM1) wraz ze stacją  meteo Windsonic. Detektor będzie mierzył poziom zanieczyszczenia powietrza w Gminie Grybów, obecna lokalizacja urządzenia  – Lodowisko Biała Niżna.

 

Aktualny pomiar

Dobowy pomiar

Pył zawieszony – to drobne cząstki pochodzące z takich źródeł, jak układy wydechowe pojazdów i indywidualnych systemów grzewczych w domach. Cząstki te oddziałują na płuca. Narażenie długookresowe i w okresie maksymalnych stężeń może mieć różne skutki dla zdrowia, od niewielkiego podrażnienia dróg oddechowych po przedwczesną śmierć.

Pyły zawieszone w powietrzu dzieli się ze względu na ich wielkość. Podziałem podstawowym jest podział na cząsteczki o wielkości do 10 µm (PM10) oraz na cząsteczki o wielkości do 2,5 µm (PM2,5). Oznaczenie PM oznacza cząsteczkę stałą (Particulate Matter).

PM10: Są to cząstki o średnicy aerodynamicznej poniżej 10 mikrometrów. Cząstki te są często określane jako “pył zgrubny” i składają się z materiałów używanych w drogownictwie i przemyśle, a także cząstek powstałych w wyniku spalania. W zależności od ich wielkości, cząstki pozostają w płucach.

PM2.5: Cząstki o średnicy aerodynamicznej poniżej 2,5 mikrometra. Cząstki te zawierają wtórne aerozole i cząstki spalania. Drobne cząstki mogą docierać do pęcherzyków płucnych.

PM1: Ultra drobne cząstki o średnicy aerodynamicznej poniżej 0,1 mikrometra. Ultra drobny pył jest najbardziej niszczącym wariantem drobnych cząstek, ponieważ przenikają one przez płuca bezpośrednio do krwiobiegu i rozprzestrzeniają się do narządów.

W Polsce normy dla pyłów drobnych PM10 są ustalone na trzech poziomach:

  • poziom dopuszczalny 50 µg/m3 (dobowy)
  • poziom informowania 200 µg/m3 (dobowy)
  • poziom alarmowy 300 µg/m3 (dobowy)

Poziom dopuszczalny – 50 µg/m3, mówi o tym, że jakość powietrza nie jest dobra, ale nie wywołuje ciężkich skutków dla ludzkiego zdrowia.

Poziom informowania - 200 µg/m3, oznacza, że jest źle i trzeba ograniczyć aktywności na powietrzu, bo norma przekroczona jest czterokrotnie.

Poziom alarmowy – 300 µg/m3, oznacza, że jest bardzo źle, norma przekroczona jest sześciokrotnie i należy bezwzględnie ograniczyć przebywanie na powietrzu, a najlepiej zostać w domu, szczególnie osoby chore.

Poziomy alarmowe zdarzają się w Polsce rzadko. W tym roku poziom alarmowy został przekroczony raz, w Zabrzu – 5 listopada. Wówczas dobowe stężenie pyłu PM10 wyniosło tam 330 µg/m3.

Natomiast poziomy informowania są przekraczane kilkadziesiąt razy w roku na różnych obszarach, czyli stężenie w kilku miejscach w Polsce przekracza 200 µg/m3 na dobę.

Konkluzja jest taka, że jakość powietrza szczególnie w regionach Polski południowej okresowo jest zła i mają na to wpływ zarówno czynnik ludzki jak i pogoda.

Co się dzieje kiedy przekroczone są poziomy informowania lub alarmowy?

Za każdym razem w takich sytuacjach informacja z wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska jest wysyłana do wojewódzkich zespołów zarządzania kryzysowego, a te zespoły mają ustalony sposób współdziałania z władzami lokalnymi.

Polska sama wprowadziła poziom informowania i alarmowy dla pyłu PM10. Przepisy unijne, w przypadku pyłów, dotyczą jedynie poziomu dopuszczalnego i w Polsce jest on na takim samym poziomie, jak w Unii Europejskiej.

Zarówno poziom informowania, jak i poziom alarmowy zostały wprowadzone rozporządzeniem ministra środowiska w 2012 r. Ministerstwo Środowiska ustanawiając obie te normy, na takim poziomie, miało na uwadze konieczność podejmowania intensywnych działań informacyjnych i zapobiegawczych w sytuacjach awaryjnych, czyli poważnego zagrożenia dla zdrowia ludzi.

Należy podkreślić, że te normy nie są dane raz na zawsze i mogą ulec zmianie, np. obniżeniu.

Czy Unia Europejska określiła poziomy informowania i alarmowy dla pyłu PM10?

Unia Europejska dla pyłów drobnych PM10 i PM2,5 ustaliła jedynie poziom dopuszczalny, odpowiednio dla PM10 – 50 µg/m3 (dobowy) i 40 µg/m3 (średni-roczny), a dla pyłu PM2,5 - 25 µg/m3 (średni-roczny).

Przepisy unijne określają jednak poziomy informowania i alarmowy dla innych substancji np. dla ozonu O3 – odpowiednio 180 i 240 µg/m3 (stężenie jedno-godzinne).